KOBİ Kredi Başvuru Rehberi: Dosyanızı Hazırlarken
Başvurudan önce tamamlanmış bir dosya ile eksik bir dosya arasındaki fark, çoğu zaman sonucun kendisidir. On maddelik hazırlık listesi.
Kredi başvurusunda sonucu belirleyen şeylerin bir kısmı firmanın mali yapısıdır ve kısa sürede değişmez. Ama bir kısmı yalnızca hazırlıktır ve tamamen sizin elinizdedir. Eksik belge, birbirini tutmayan iki rakam ya da açıklaması olmayan bir kayıt, sağlam bir firmanın dosyasını haftalarca bekletir.
Aşağıdaki on başlık, başvurudan önce tamamlanması gereken asgari listedir. Sıra önemlidir: ilk üçü olmadan diğerlerinin bir anlamı yoktur.
1. Son iki-üç yılın mali tabloları
Bilanço ve gelir tablosu mali müşaviriniz tarafından onaylanmış ve güncel olmalıdır. Ara dönem bilançonuz da başvuru tarihine yakın olsun; altı ay önceki bir ara dönem, bugünü anlatmaz.
Burada dikkat edilecek nokta belgenin varlığı değil tutarlılığıdır. Beyannamede görünen ciro ile mizanda görünen ciro, ödenen vergi ile tahakkuk eden vergi birbirini tutmalıdır. Tutmuyorsa sebebini siz bilmiyorsanız, dosyayı okuyan hiç bilmez.
2. Güncel SGK borç durumu
E-devlet üzerinden güncel borcu yoktur yazısını alın. Borç varsa ve yapılandırılmışsa, yapılandırma belgesi ve ödeme planı da dosyaya girer. Yapılandırılmış ve düzenli ödenen bir borç ile takipteki bir borç aynı şey değildir; ama bunu gösteren belge dosyada yoksa ayrım da yapılmaz.
3. Vergi borç durumu
Gelir İdaresi üzerinden güncel durumu sorgulayın. İkinci maddedeki mantık burada da geçerlidir: belge, borcun varlığını değil yönetildiğini gösterdiği için değerlidir.
4. Findeks ticari kredi raporu
Raporu başvurudan en az bir hafta önce kendiniz çekin. İki sebeple: hatalı bir kaydın düzeltilmesi zaman alır, ve rapordaki kayıtların açıklamasını hazırlamanız gerekir.
Firmanın ticari kredi notu ile ortağın bireysel notu ayrı şeylerdir ve ikisi de bakılır. Ayrıntı için: Firmanızın Kredi Notu Kaç?
5. Oranlarınızı önceden bilin
Cari oran, özkaynak oranı, borç/özkaynak dengesi, stok ve alacak devir hızları — bu oranları dosyayı hazırlayan kişiden önce sizin biliyor olmanız gerekir. Amaç bir eşiği tutturmak değil; her oranın neden o seviyede olduğunu açıklayabilmektir.
Bir oran sektör ortalamasından uzaksa bu tek başına sorun değildir. Sorun, uzaklığın açıklamasının olmamasıdır.
6. Ortaklar cari hesabını temizleyin
Bilançodaki ortaklardan alacaklar kalemi, dosyada en çok soru alan satırlardan biridir. Başvurudan önce bu hesabın ne anlattığını bilmek ve mümkünse düzeltmek, sonradan açıklama yapmaya çalışmaktan çok daha kolaydır. Bu konuyu ayrı bir yazıda ele aldık: Ortaklar Cari Hesabı Neden En Çok Soru Alan Kalemdir
7. Teminat envanteri
Elinizdeki teminatların listesini çıkarın: gayrimenkul, araç, makine, mevduat, alacak. Her biri için güncel değeri ve üzerinde mevcut bir takyidat olup olmadığını bilin. Teminat yetersiz görünüyorsa KGF kefaleti bir seçenek olabilir; kefaletin kendisi de belli şartlara bağlıdır.
8. Nakit akış projeksiyonu
On iki aylık bir nakit akış projeksiyonu hazırlayın. Burada iyimser olmak işinize yaramaz: projeksiyonun geçmiş dönem gerçekleşmeleriyle karşılaştırıldığında tutarlı görünmesi gerekir. Geçen yıl yapılamayan ciroyu önümüzdeki yıl yapacak gibi görünen bir tablo, dosyanın geri kalanının da sorgulanmasına yol açar.
9. Firma tanıtım dosyası
Firmanın kuruluşu, faaliyet alanı, üretim ya da hizmet kapasitesi, başlıca müşterileri, tedarikçi yapısı ve hedefleri. Bu dosya zorunlu değildir; ama dosyayı okuyan kişi firmanızı yalnızca rakamlardan tanıyorsa, rakamların dışında hiçbir şey hesaba girmez.
Özellikle şunları yazın: müşteri yoğunlaşmanız var mı, varsa nasıl dengeleniyor; siparişleriniz sözleşmeye bağlı mı; kapasite kullanım oranınız nedir.
10. Hangi bankaya, hangi ürün için
Her bankanın sektör iştahı ve ürün yapısı farklıdır. İşletme sermayesi ihtiyacı için yatırım kredisi, yatırım için rotatif kredi istemek, dosyanın en baştan yanlış bir yere düşmesine yol açar. Önce ihtiyacın vadesini belirleyin, ürünü ondan sonra seçin.
Hazırlığın kendisi bir sonuç değildir
Bu listeyi tamamlamak kredi onayı anlamına gelmez; kredi kararını genel müdürlük tahsis birimleri verir ve karar firmanın mali yapısına bağlıdır. Listeyi tamamlamak şunu sağlar: dosyanız eksiklik yüzünden beklemez, açıklaması olmayan bir kayıt yüzünden olumsuz okunmaz ve süreç gereksiz uzamaz.
Pratikte fark budur — ve çoğu başvuruda farkın tamamı buradadır.